Program Nedir?

Programlar basit bir şekilde ifade etmek gerekirse, belli bir kodlama dilinde yazılmış metin dosyalarıdır. Program dosyasının içindeki koda ise "kaynak kodu" (source code) denir. Her kodlama dilinin o dilde yazıldığını belli etmek için kullandığı dosya uzantısı vardır. Örnek olarak, C# için ".cs", C++ için ".cpp", Python için ".py" gibi.

Örnek olarak C#'la yazılmış program dosyaları.

Program oluşturmak için, herhangi bir düz metin düzenleme programında, örneğin Notepad, kodu yazıp dosyayı bilgisayarınıza kaydedin. İşte bu! Örnek olarak, aşağıdaki kod satırı Python ile yazılmış "merhaba.py" adlı kısa bir programın içeriği olabilir:

print 'Merhaba, dünya!'

Bir programı nasıl çalıştırıp, komutlarını gerçekleştirecek hale getirirsiniz? Bu kodlama dilleri arasında değişkenlik gösteren bir durumdur. Bazı diller bilgisayarın direkt olarak çalıştırabileceği ayrı bir ikili kod dosyası oluştururken bazı diller belirli yazılımlar aracılığıyla çalıştırılmasını sağlar.

Örneğin, bir JavaScript dosyası herhangi bir web tarayıcı aracılığıyla, örneğin Chrome, çalıştırılabilir. Bir .php program dosyası ise herhangi bir web server aracılığıyla, örneğin LAMP, Apache, çalıştırılabilir.

Örnek olarak kullandığımız "merhaba.py" dosyamızda, Python dili programda çıktı gösterecek bir komut satırı ile geliyor, "Merhaba, dünya!". Eğer ki kodu komut satırına girer, ve entera basarsanız, program çalıştırılır ve, komutlar yerine getirilir.

Bir Program Çalıştırıldığında Neler Meydana Gelir?

Bilgisayarlar aslında "Merhaba, dünya!" ifadesini anlamazlar, ve ekranda nasıl gösterileceğini de bilmezler. Bu yüzden, "print 'Merhaba, dünya!' gibi bir kodu çalıştırmak için, bilgisayar anlayabilmesi için, program içerisindeki bütün kodları 1 ve 0' çevirmelidir.

Bunu yaparken birkaç olay gerçekleşir:

Kafanız karışmış olabilir. Hadi biraz daha detaya inelim. Kodlama dili, öncelikle kendi kaynak kodunu "assembly dili"ne çevirmelidir. Assembly dili, ikili kod kalıplarını temsil etmek için numaralar ve kelimeler kullanır. Dile bağlı olarak, bu bir yorumlayıcı(interpreter, programın satır satır çevirildiği) ile veya derleyici(compiler, programın bütün olarak çevirildiği) ile yapılır.

Sonrasında kodlama dili, bu assembly kodunu bilgisayarın çeviricisine yollar. Bilgisayarın çeviricisiyse, o kodu bilgisayarın anlayıp, ikili kod olarak çalıştırabileceği makine diline çevirir.

0 yorum: